De bekendste festivals in Griekenland: 12 keer de reis waard
Van het Athens Epidaurus Festival en Release Athens tot het carnaval van Patras, Reworks en Pasen op Corfu: de 12 bekendste festivals van Griekenland.
12 festivalsLezen →
De bekendste festivals in Zwitserland: 11 keer de reis waard
Zwitserland is klein, bergachtig en meertalig, en de festivals weerspiegelen alle drie: jazz aan de oever van het Meer van Genève, techno rond het bekken van het meer van Zürich, openluchtbioscoop op een piazza in Ticino en symfonieorkesten in Luzern en Verbier. Deze gids stelt de elf bekendste voor, met waar en wanneer ze plaatsvinden, wat je er kunt verwachten en een praktische tip per festival.
De festivalcultuur van Zwitserland wordt gevormd door geografie en taal. Met een Duitstalig, een Franstalig en een Italiaanstalig gebied in een land dat je met de trein in een paar uur doorkruist, mengt de kalender tradities in plaats van één nationaal model te volgen. De Romandie heeft Montreux en Paléo, de Duitstalige kantons hebben hun grote openluchtfestivals en de Street Parade, en Ticino verandert het hoofdplein van Locarno elk jaar in augustus in een openluchtbioscoop. De zomer is kort in de Alpen, dus de meeste evenementen dringen samen in juni, juli en augustus.
Twee dingen vallen bezoekers op. Ten eerste de locaties: een heuvelflank boven Bern, een bebost dal bij St. Gallen, een promenade aan het water, een vliegveld tussen twee meren. Ten tweede de organisatie: Zwitserse festivals staan bekend als uitstekend geregeld, vaak door verenigingen zonder winstoogmerk met grote vrijwilligersploegen, met prima openbaar vervoer, betalen zonder cash en meertalige bewegwijzering. Kaarten voor de populairste evenementen zijn snel uitverkocht, dus vooruit plannen loont. De lijst hieronder loopt ruwweg van bekend naar minder bekend en mengt bewust de genres.
De festivals
Montreux Jazz Festival
Montreux Jazz Festival is het bekendste festival van Zwitserland en een van de grote namen in de livemuziek wereldwijd. Het werd in 1967 opgericht door Claude Nobs, begon als een klein jazzevenement en groeide uit tot twee weken feest in juli, van jazz en blues tot soul, rock, elektronische muziek en pop. De reputatie steunt op de intimiteit van de zalen en op de vele legendarische optredens die er zijn opgenomen, een erfenis die elk concert iets bijzonders geeft.
Het festival speelt zich af aan de oever van het Meer van Genève, met de Alpen aan de overkant van het water. De grote concerten met kaartverkoop vinden plaats in de concertzalen van het festival aan het meer, terwijl gratis podia langs de promenade en in het park de stad tot diep in de nacht bezighouden. Gevestigde sterren delen het programma met opkomende artiesten die via de eigen talentenwedstrijden worden gekozen.
Tip: De gratis podia aan het water zijn de beste kennismaking als de zalen zijn uitverkocht, en Montreux ligt op minder dan een half uur met de trein van Lausanne.
Paléo Festival Nyon
Paléo Festival is het bekendste openluchtfestival van Franstalig Zwitserland en een vast onderdeel van elke Zwitserse zomer. Het werd opgericht in 1976 en vult zes dagen in juli met rock, pop, chanson, hiphop, elektronische muziek en wereldmuziek op meerdere podia. Het draait op een vereniging zonder winstoogmerk met een grote vrijwilligersploeg, heeft een warme, gezinsvriendelijke sfeer die bezoekers uit Genève, Lausanne en ver daarbuiten trekt, en de kaarten raken berucht snel uitverkocht.
Het terrein is de Plaine de l'Asse, een strook landbouwgrond op de heuvel boven Nyon, tussen Genève en Lausanne, met uitzicht over het Meer van Genève tot aan de Alpen. Naast de hoofdpodia is er het Village du Monde, dat elk jaar gewijd is aan de muziek en de keuken van een andere wereldstreek, en het terrein heeft een eigen camping. Internationale headliners delen de affiche met Zwitserse en Franstalige acts.
Tip: Vanaf station Nyon rijden pendelbussen, en overnachten op de camping is de makkelijkste manier om het nachtprogramma mee te pakken.
Street Parade
Street Parade is de enorme openlucht-technoparade van Zürich, sinds 1992 op een zaterdag in augustus. Wagens met geluidsinstallaties, de Love Mobiles, rollen langzaam rond het meerbekken terwijl dansers de kaden vullen; het begon als een betoging voor liefde, vrede, vrijheid en tolerantie en houdt dat motto sindsdien vast. Het is gratis, kleurrijk en luid, en het verandert de doorgaans ingetogen financiële stad een dag lang in één lange dansvloer.
De route loopt langs de oevers van het meer van Zürich en over de Quaibrücke tussen Bellevue en Bürkliplatz, met vaste podia onderweg en de Love Mobiles als rijdende dansvloeren. De muziek is elektronisch in al haar vormen, van techno en house tot trance en drum-'n-bass, gedraaid door internationale dj's naast Zwitserse namen. Officiële en officieuze afterparty's houden de clubs van de stad tot zondag bezig.
Tip: Het openbaar vervoer is de enige verstandige manier om er te komen, en een blik op de officiële plattegrond vooraf helpt, want de kaden gaan de hele dag dicht voor verkeer.
Locarno Film Festival
Locarno Film Festival is een van de oudste filmfestivals ter wereld en vindt sinds 1946 elk jaar in augustus plaats in het Italiaanstalige kanton Ticino. Het symbool is het luipaard en de hoofdprijs heet de Pardo d'oro, maar voor de meeste gasten betekent het festival vooral één ding: openluchtvoorstellingen op de Piazza Grande, waar rijen stoelen naar een reusachtig scherm onder de sterrenhemel kijken. De sfeer is ontspannen en internationaal, een mengeling van vakmensen en vakantiegangers.
Locarno ligt aan de noordoever van het Lago Maggiore, waar palmbomen en Alpentoppen in hetzelfde uitzicht passen. Naast de Piazza Grande draaien competitiefilms en retrospectieven in de bioscopen van de stad, en het programma zet in op onafhankelijke film, arthouse en debuterende makers. Eerder in de zomer vinden op datzelfde plein de Moon and Stars-concerten plaats, dus de piazza is in meer dan één opzicht een podium.
Tip: De voorstellingen op de Piazza Grande beginnen na zonsondergang, dus wees op tijd voor een goede plek en neem een dun jasje mee, want de avonden aan het meer koelen af.
Lucerne Festival
Lucerne Festival is een van de toonaangevende klassieke festivals van Europa, in 1938 begonnen met een concert onder leiding van Arturo Toscanini op het landgoed van het vroegere woonhuis van Richard Wagner in Tribschen. Het zomerfestival loopt van half augustus tot in september en brengt grote orkesten, dirigenten en solisten uit de hele wereld naar de oever van het Vierwoudstrekenmeer. De sfeer is elegant maar open, met veel aandacht voor hedendaagse muziek en voor jonge musici naast de beroemde namen.
Het hart van het festival is het KKL Luzern, de concertzaal van Jean Nouvel pal naast het station en het meer, met een akoestiek die musici roemen. Symfonieorkesten en kamerensembles domineren, maar het programma bevat ook recitals, nachtconcerten en gratis openluchtevenementen in de stad. Het eigen festivalorkest en de academie voor jonge spelers geven het festival een herkenbaar gezicht.
Tip: Concerten van de grote gastorkesten zijn vroeg uitverkocht, maar de goedkopere plaatsen en de gratis evenementen maken het festival ook zonder groot budget toegankelijk.
Basler Fasnacht
Basler Fasnacht is het bekendste carnaval van Zwitserland en lijkt op geen enkel ander in Europa. Het begint om vier uur 's ochtends op de maandag na Aswoensdag met de Morgestraich: de lichten in de oude stad gaan uit en lange stoeten piccolospelers en trommelaars trekken in het donker achter beschilderde lantaarns door de straten. Drie dagen lang, de 'drey scheenschte Dääg', is de stad van de cliques, hun spotverzen en de blaaskapellen die Guggenmusik heten. UNESCO heeft het opgenomen als immaterieel cultureel erfgoed.
Het speelt zich af in de straten van de oude stad aan beide oevers van de Rijn, met de middagstoeten, de Cortège, die zich op maandag en woensdag door het centrum slingeren. De optredenden zijn leden van plaatselijke cliques en Guggenmusik-kapellen, geen geboekte acts, en wie van buiten komt kijkt toe in plaats van zich te verkleden. Confetti, hier Räppli genoemd, en de traditionele meelsoep en uientaart horen bij het ritueel.
Tip: Kleed je warm aan voor de Morgestraich, laat het verkleedpak thuis en loop nooit dwars door een marcherende clique heen, want de straat is van hen.
OpenAir St.Gallen
OpenAir St.Gallen is het klassieke Zwitserse rockfestival, sinds 1977 elke zomer rond de overgang van juni naar juli. Meerdere dagen rock, indie, pop, hiphop en elektronische muziek trekken een jong publiek uit het hele land, en het festival is even befaamd om zijn sfeer als om zijn muziek: regen is geen uitzondering, de weide verandert in modder en modderglijden hoort inmiddels bij de traditie. Dit is openlucht in de volste zin van het woord.
Het terrein is het Sittertobel, een bebost dal van de rivier de Sitter aan de rand van St. Gallen, waar de camping en de podia samen in een natuurlijke kom liggen. De hoofdpodia en de kleinere tenten ontvangen internationale headliners en een stevige selectie Zwitserse bands, met het publiek verspreid over de hellingen. Door de ligging in het dal voelt het ver van de stad, terwijl het centrum maar een korte busrit weg is.
Tip: Neem regenlaarzen mee, wat de weersverwachting ook zegt, en boek de camping meteen bij je ticket, want het dal loopt 's nachts traag leeg.
Gurtenfestival
Gurtenfestival vindt plaats op de Gurten, de beboste heuvel die Bern zijn huisberg noemt, en is sinds 1977 het zomerhoogtepunt van de hoofdstad. Enkele dagen in juli brengt het pop, rock, indie, hiphop en elektronische acts naar een terrein met uitzicht over de stad, de Aare en, bij helder weer, de Berner Alpen. De stemming is ontspannen en gemengd: studenten, gezinnen en kantoormensen die na het werk meteen de heuvel op komen.
Strikt genomen ligt de heuvel op het grondgebied van de gemeente Köniz, maar het festival is door en door Berns, bereikbaar met de Gurtenbahn vanuit Wabern of te voet door de bossen. Podia van verschillende grootte liggen verspreid over het plateau, en de affiche combineert internationale namen met het beste van de Zwitserse scene, in het Duits en in het Frans. Veel mensen komen elke dag opnieuw naar boven, waardoor het festival aanvoelt als een verlengstuk van het zomerse uitgaansleven van de stad.
Tip: De kabelbaan is bij sluitingstijd druk, dus reken op extra tijd of wandel door de bossen naar Wabern, waar trams en treinen de stad in rijden.
Openair Frauenfeld
Openair Frauenfeld is het bekendste hiphopfestival van Zwitserland en een van de bekendste hiphopevenementen van Europa. Elk jaar in juli loopt de Grosse Allmend in Frauenfeld, in het kanton Thurgau, vol met een jong publiek voor dagen rap, trap en r&b uit de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Duitsland en Zwitserland. Het groeide van een algemeen rockfestival uit tot een gespecialiseerd evenement, met een luide, gezellige sfeer waarin de camping de toon zet.
De Allmend is een groot open veld aan de rand van de stad, met een hoofdpodium, een tweede podium en een grote camping die een festival op zich is. Frauenfeld ligt op een korte treinrit van Winterthur en Zürich, dus het trekt bezoekers uit heel Duitstalig Zwitserland en Zuid-Duitsland. Voor rappers en hiphop-dj's is dit een van de meest prestigieuze Zwitserse podia.
Tip: De camping is waar de meeste mensen hun weekend doorbrengen, dus kom vroeg op de eerste dag om een goede plek uit te zoeken.
Verbier Festival
Verbier Festival brengt klassieke muziek van wereldniveau naar een skidorp hoog in de Walliser Alpen, ongeveer twee weken van eind juli tot begin augustus. Opgericht in 1994 groeide het uit tot een van de meest gerespecteerde zomerfestivals van Europa, bekend om sterrensolisten die er samen kamermuziek komen spelen en om een academie waar jonge musici naast hen studeren. De sfeer is informeel voor een klassiek evenement, met concerten in een tenthal en musici die gewoon door het dorp lopen.
Verbier ligt hoog boven het Val de Bagnes, en de hoofdlocatie, de Salle des Combins, is een grote tijdelijke zaal met uitzicht op de bergen. Symfonische concerten van de eigen festivalorkesten wisselen af met recitals en kamerconcerten in de dorpskerk, en veel programmaonderdelen zijn gratis of vinden buiten plaats. Het Verbier Festival Orchestra en het Junior Orchestra bestaan uit jonge spelers uit de hele wereld.
Tip: Sion is het dichtstbijzijnde spoorknooppunt; vandaar is het met de trein naar Martigny en Le Châble en daarna met de kabelbaan of de bus omhoog naar het dorp.
Greenfield Festival
Greenfield Festival is het Zwitserse thuis van rock, metal en punk, elk jaar in juni in Interlaken in het Berner Oberland. Waar de meeste Zwitserse openluchtfestivals genres mengen, kiest Greenfield voor gitaren, met een affiche die loopt van klassieke heavy metal en hardcore tot alternatieve rock en punk, en met een navenant trouw, getatoeëerd en goedgemutst publiek. Meerdere dagen op de vlakke dalbodem, de camping ernaast en de bergen rondom geven het een eigen sfeer.
Het terrein is het vliegveld van Interlaken, een voormalige militaire landingsbaan tussen de Thunersee en de Brienzersee, met bij helder weer het Jungfrau-massief in zicht. De podia staan dicht bij elkaar op de baan, dus heen en weer lopen kost weinig moeite, en de camping ligt in het zicht van de toppen. Internationale headliners staan bovenaan de affiche, met Zwitserse en Duitse bands in de middagblokken.
Tip: Interlaken ligt op minder dan een uur met de trein van Bern en op de helft daarvan vanuit Thun, en het vliegveld ligt op wandelafstand van station Interlaken Ost.
Voor artiesten en organisatoren
Zwitserse festivals stellen hun programma vroeg samen, meestal via eigen programmeurs en boekingsbureaus, en de grootste namen liggen in de winter al vast. Voor nieuwe acts loopt de realistische weg via de kleinere podia: de zijpodia van Gurten, St. Gallen en Paléo, de talentenprogramma's van de grote festivals, en de stadsfestivals, dorpsfeesten in de openlucht en zomerse straatevenementen die elk jaar lokale bands, dj's en straatartiesten boeken. Een EuroActs-profiel met categorie, stad en werkgebied helpt die boekers om dj's, bands en acts te vinden in alle drie de taalgebieden.
Organisatoren van kleinere festivals, dorpsfeesten, zomerfeesten van bedrijven en stadsevenementen in heel Zwitserland staan elk jaar voor dezelfde opgave: snel goede acts vinden binnen het budget, vaak in meer dan één taal. Op EuroActs zetten artiesten en locaties hun categorie, plaats en werkgebied erbij, en nemen organisatoren rechtstreeks contact op, zonder commissie en zonder tussenpersoon, zodat het budget naar het podium gaat in plaats van naar de bemiddelaar.
Veelgestelde vragen
Wat is het grootste festival van Zwitserland?
Dat hangt ervan af hoe je telt. Paléo Festival in Nyon wordt doorgaans genoemd als het grootste openluchtfestival met kaartverkoop, terwijl de Street Parade in Zürich een gratis eendaags evenement is dat een hele binnenstad vult en zich moeilijk laat vergelijken met een meerdaags festival. Qua internationale bekendheid staat Montreux Jazz Festival voorop, en onder de traditionele evenementen staat Basler Fasnacht helemaal apart.
Wanneer is het festivalseizoen in Zwitserland?
Vooral van juni tot augustus. OpenAir St.Gallen en Greenfield openen het openluchtseizoen in juni, juli is de drukste maand met Montreux, Paléo, Gurten en Frauenfeld, en augustus brengt de Street Parade, Locarno en het Lucerne Festival, dat doorloopt tot in september. Buiten de zomer vult Basler Fasnacht drie dagen in februari of maart, en de wintermaanden zijn van de zaalconcerten en de clubavonden in de steden.
Moet ik Duits of Frans spreken voor een Zwitsers festival?
Nee. Festivals in Zwitserland zijn gewend aan een internationaal publiek, en websites, bewegwijzering en medewerkers werken meestal ook in het Engels naast de streektaal. Het helpt wel om te weten in welk taalgebied je bent: Duits in Zürich, Bern, Basel, Luzern en St. Gallen, Frans in Montreux, Nyon en Verbier, Italiaans in Locarno. Aankondigingen vanaf het podium zijn sowieso vaak in het Engels.
Hoe kom ik zonder auto bij een Zwitsers festival?
Moeiteloos. Het Zwitserse spoorwegnet bereikt bijna elke festivalstad, de meeste evenementen laten pendelbussen rijden of liggen op wandelafstand van een station, en het Gurtenfestival heeft zelfs een eigen kabelbaan. Sommige festivals verkopen een combiticket met het openbaar vervoer, dus kijk op de reispagina van de organisator voordat je apart boekt. Parkeren is op de meeste terreinen beperkt, en de grote evenementen ontmoedigen de auto actief.
Hoe word je als artiest geboekt op een Zwitsers festival?
Begin klein en lokaal. De grote festivals boeken via boekingsbureaus en programmeurs die het clubcircuit, de zijpodia en de talentenprogramma's van de grotere evenementen volgen, dus een sterke staat van dienst op Zwitserse podia telt mee. Stadsfestivals, openluchtfeesten in kleinere plaatsen, carnavals en kerstmarkten boeken juist heel veel acts rechtstreeks. Een helder online profiel met video's, categorie en werkgebied, zoals een EuroActs-profiel, maakt dat eerste contact makkelijker.
Festivals in andere landen
18 landen · 15 talen
De grootste festivals in Nederland: 9 keer de reis waard
De grootste festivals van Nederland, van Lowlands en Pinkpop tot ADE en Oerol: waar en wanneer ze zijn, wat je kunt verwachten en hoe acts geboekt worden.
9 festivalsLezen →
De grootste festivals in België: 11 die je moet kennen
De grootste festivals van België, van Tomorrowland en Rock Werchter tot Pukkelpop en de Gentse Feesten: waar en wanneer ze zijn en hoe acts geboekt worden.
11 festivalsLezen →
Bekendste festivals in het Verenigd Koninkrijk: 10 keer de reis waard
Van Glastonbury en Edinburgh Fringe tot Creamfields en de Proms: de 10 bekendste festivals van het Verenigd Koninkrijk, met waar, wanneer, genre en tip.
10 festivalsLezen →
De grootste festivals in Ierland: 10 die je gezien moet hebben
De grootste festivals van Ierland, van Electric Picnic tot Cork Jazz Festival: waar ze zijn, wanneer ze plaatsvinden en hoe artiesten er kunnen spelen.
10 festivalsLezen →
De grootste festivals in Duitsland: 10 keer de reis waard
Grootste festivals van Duitsland, van Rock am Ring en Wacken tot Oktoberfest en Bayreuth: stad, maand, genre en praktische tips voor bezoek en artiesten.
10 festivalsLezen →