De bekendste festivals in Spanje: 12 keer de reis waard
Van Primavera Sound en Sónar tot Benicàssim, Mad Cool en de Bienal de Flamenco: de 12 bekendste festivals van Spanje, met waar, wanneer en een tip.
12 festivalsLezen →
De bekendste festivals in Frankrijk: 11 keer de reis waard
Frankrijk drukt al sinds 1947 zijn stempel op de Europese festivalkalender, toen Jean Vilar het eerste Festival d'Avignon op de been bracht. Vandaag brengt de zomer rockweekenden op Bretonse akkers, metal in een wijndorp aan de Loire, jazz in een Romeins theater en straattheater dat een hele stad in de Auvergne overneemt. Deze gids stelt de elf bekendste festivals voor, telkens met waar en wanneer ze plaatsvinden, wat je kunt verwachten en een praktische tip.
Weinig landen nemen hun festivals zo serieus als Frankrijk. De staat behandelt ze sinds de naoorlogse jaren als cultuurbeleid, en het ministerie van Cultuur, de regio's en de departementen financieren er nog altijd een groot deel van, van de grote theater- en operafestivals van de Provence tot dorpse jazzweekenden in het zuidwesten. Tel daar de Fête de la Musique bij op, die sinds 1982 van elke 21 juni een landelijk gratis concert maakt, en het is duidelijk: een festival is hier geen luxe maar gewoon een stuk zomer.
De muziekkant kwam iets later op gang, en vooral in de regio's. Bretagne is het kerngebied: de Vieilles Charrues in Carhaix en het Interceltique in Lorient horen bij de best bezochte evenementen van het land, en allebei begonnen ze als lokaal initiatief dat nog altijd op vrijwilligers draait. Hellfest bij Nantes groeide uit een hardcorepunkbijeenkomst, en de Eurockéennes in Belfort waren vanaf het begin een regionaal project. Parijs heeft Rock en Seine en een levendige elektronische scene, maar het typisch Franse festival is provinciaal, zomers, vaak gratis op straat en stevig verbonden met zijn eigen stad.
De festivals
Festival d'Avignon
Het Festival d'Avignon is waar de Franse festivaltraditie begint. Jean Vilar richtte het in 1947 op met een handvol voorstellingen op de binnenplaats van het Palais des Papes, en die binnenplaats, de Cour d'honneur, is nog altijd het beeldbepalende openluchtpodium van het festival. Elk jaar in juli toont het officiële programma, de In, nieuw theater, dans en performance uit Frankrijk en daarbuiten, terwijl de parallelle Off de kelders, kapellen en binnenplaatsen van de stad vult met een enorme fringe van onafhankelijke gezelschappen die iedereen die het aanneemt een flyer in de hand drukken.
Avignon ligt aan de Rhône in de Vaucluse, een ommuurde middeleeuwse stad die een maand lang één groot podium wordt. Voorstellingen lopen van de ochtend tot ver na middernacht, en de straten horen bij de show, met optochten, affichemuren en spontane scènes. Het is de vanzelfsprekende thuisbasis voor theater- en dansgezelschappen, voor circus en fysiek theater, en voor straatartiesten die tussen de zalen door het publiek bespelen.
Tip: Gezelschappen die de Off willen spelen, schrijven zich in bij de eigen organisatie van de Off en huren zelf een speelplek bij een van de theaters, dus reken ruim voor juli op kosten voor de zaal, het verblijf en een flyerteam.
Fête de la Musique
De Fête de la Musique is minder een festival dan een nationale gewoonte. Het ministerie van Cultuur riep hem in 1982 in het leven, en sindsdien valt hij elk jaar op 21 juni, de avond van de zomerzonnewende, wanneer iedereen die een instrument speelt of zingt wordt uitgenodigd dat in het openbaar te doen. Het principe is onveranderd: alle concerten zijn gratis, amateurs en professionals delen dezelfde stoep, en het hele land, van Parijs tot het kleinste dorp, klinkt tot diep in de nacht als één openluchtpodium.
Eén locatie is er niet: fanfares spelen op kerktrappen, koren in stationshallen, dj's in cafédeuren en rockbands op een oplegger midden op het plein. Grotere steden zetten daarnaast officiële podia neer die door het stadhuis worden georganiseerd, en het idee is inmiddels in veel andere landen overgenomen. Voor een artiest is het de makkelijkste manier om in Frankrijk gehoord te worden, en voor organisatoren is het een jaarlijkse herinnering aan hoeveel talent er om de hoek woont.
Tip: Wil je op een officieel podium staan, neem dan in het voorjaar contact op met het stadhuis of de plaatselijke cultuurdienst; onaangekondigd op een straathoek spelen hoort bij de traditie, maar check wel de lokale regels voor versterking.
Les Vieilles Charrues
Les Vieilles Charrues, de Oude Ploegen, is een van de festivals die Fransen als eerste noemen zodra het onderwerp valt. Het begon in 1992 als een feestje onder vrienden in centraal Bretagne en groeide uit tot een meerdaags treffen dat mensen uit het hele land naar een klein plattelandsstadje trekt. Het programma is bewust breed: internationale pop- en rockheadliners, Franse chanson en rap, elektronische acts en, als erezaak, Bretonse en Keltische muziek. De sfeer is vriendelijk en opvallend onpretentieus.
Het terrein bij Kerampuilh, aan de rand van Carhaix-Plouguer, is een stuk Bretons boerenland met meerdere podia, een uitgestrekte camping en een festivaldorp. Carhaix is een klein stadje, en dat is precies het punt: het festival wordt gerund door een vereniging zonder winstoogmerk met een groot vrijwilligersteam, en de hele streek leeft er een week van. Reken op buien, cider, crêpes en een publiek dat in het Frans meezingt.
Tip: Tickets en campingpassen zijn ruim van tevoren uitverkocht, en Carhaix ligt ver van elke grote stad, dus regel je vervoer of de officiële pendelbussen vanaf de Bretonse stations op tijd.
Hellfest
Hellfest is de bedevaartplaats van de Europese metal. Het groeide uit een plaatselijke hardcorepunkbijeenkomst en kreeg in 2006 zijn huidige naam; sindsdien staat het vast in de agenda van metal-, hardrock- en punkfans van elk continent. Het festival is beroemd om zijn schaal en zijn theatrale terreinontwerp, met gebeeldhouwde poorten, vaste bars en podia die als kathedralen zijn gebouwd, en om een publiek dat een stuk vriendelijker is dan de zwarte T-shirts doen vermoeden. Uitverkochte edities zijn de norm.
Clisson is een mooi stadje ten zuidoosten van Nantes, midden in de muscadetwijngaarden, met Italianiserende architectuur die de jaarlijkse invasie nog surrealistischer maakt. Het terrein heeft meerdere themapodia die het hele spectrum bestrijken, van klassieke rock en heavy metal tot black metal, doom, hardcore en punk, terwijl de kleinere podia ruimte geven aan nieuwe bands. De stad heeft het evenement omarmd, en lokale ondernemers doen die week volop mee.
Tip: De kaartverkoop begint in het najaar en gaat razendsnel, dus beslis vroeg; Clisson heeft een station aan de lijn vanuit Nantes, en dat is de makkelijkste manier om er te komen.
Rock en Seine
Rock en Seine is het grote festival waarmee de hoofdstad de zomer afsluit. Sinds 2003 sluit het eind augustus de vakantie af met rock, indie, pop, elektronische muziek en hiphop, verspreid over een lang weekend en meerdere podia. Het heeft de sfeer van een stadsfestival in plaats van een weiland: veel gasten komen na het werk met de metro, blijven voor de headliners en slapen in hun eigen bed, wat het publiek ontspannen en gemengd maakt.
Het decor is het Domaine national de Saint-Cloud, een historisch aangelegd park op de heuvels net ten westen van Parijs, met gazons, fonteinen en uitzicht over de stad. De podia staan verspreid tussen de bomenlanen en de terrassen. De line-up neigt naar internationale gitaarbands en actuele pop- en elektronische namen, met Franse acts en nieuwkomers op de kleinere podia, en het park houdt het ook bij volle bezetting beschaafd.
Tip: Neem metrolijn 10 naar Boulogne – Pont de Saint-Cloud of tram T2 naar Parc de Saint-Cloud en loop het laatste stuk; laat de auto thuis, want parkeerplek is schaars.
Les Eurockéennes de Belfort
Les Eurockéennes werden in 1989 opgericht door het departement Territoire de Belfort als rockfestival voor het oosten van Frankrijk, en de naam, een woordspeling op Europa en rock, dekt de lading nog steeds. Tijdens een lang weekend begin juli mengt het rock en metal met hiphop, elektronische muziek en pop, met de reputatie acts te boeken een seizoen voordat ze doorbreken. Het publiek is jong, trouw en komt uit heel Oost-Frankrijk, Zwitserland en Duitsland.
Het terrein is het schiereiland Malsaucy, een beboste landtong in een meer aan de voet van de Vogezen, een paar kilometer van Belfort. De podia staan tussen de bomen en langs de oever, en het strandpodium, met het publiek op het zand aan de waterkant, is het ansichtkaartbeeld van het festival. Die omgeving past bij een gemengd programma, van grote rockproducties op het hoofdpodium tot late dj-sets aan het meer.
Tip: Pendelbussen rijden tussen het station van Belfort en het terrein; kamperen kan ter plaatse, en Belfort zelf is een blik waard om de Leeuw die Bartholdi er uithieuw.
Festival Interceltique de Lorient
Het Festival Interceltique de Lorient verzamelt sinds 1971 elk jaar in augustus de Keltische wereld in één Bretonse havenstad: Bretagne, Ierland, Schotland, Wales, Cornwall, Man, Galicië en Asturië, plus de diaspora van verder weg. Ongeveer tien dagen lang leeft de stad op het geluid van doedelzakken, violen en bombardes, van kampioenschappen voor pipe bands en traditioneel fest-noz-dansen tot grote avondshows en een zondagse optocht van alle naties in klederdracht. Elke editie eert één Keltische natie als gast.
Lorient is een havenstad die na de oorlog is herbouwd en waar de haven nog volop werkt, en het festival spreidt zich uit over de kades, pleinen, hallen en het stadion, met een groot deel gratis op straat. Het is dé plek voor pipe bands, harpisten, folkzangers, Keltische rockgroepen en dansensembles, en het behandelt traditionele en hedendaagse muziek als gelijken. Je komt er voor de mix van concert, markt, dansavond en straatfeest.
Tip: De Grande Parade des Nations Celtes op de eerste zondag is het hoogtepunt; kom vroeg naar de route en boek weken vooruit een bed, want de hotels van Lorient zitten het hele festival vol.
Jazz à Vienne
Jazz à Vienne is een van de bekendste openluchtjazzfestivals van Europa, en dat komt vooral door het podium: het Romeinse theater van Vienne, uitgehakt in de helling boven de Rhône, waar het publiek op eeuwenoude stenen treden onder de zomerhemel zit. Sinds 1981 duurt het festival ongeveer twee weken, van eind juni tot in juli, met avondconcerten van toonaangevende namen uit jazz, soul, blues en wereldmuziek, en een programma dat ruim genoeg is voor funk, gospel en hiphop.
Buiten het theater verandert een groot deel van Vienne in een gratis festival: een middagpodium in de Jardin de Cybèle, jamsessies die tot diep in de nacht doorgaan en straatmuziek, met de oude stad en de rivier als decor. Vienne ligt een korte treinrit ten zuiden van Lyon, dus een concert is makkelijk te combineren met de stad. Jonge jazzmuzikanten vinden hier een serieus publiek, en de gratis podia zijn een echte springplank.
Tip: De stenen banken van het theater zijn hard, dus neem een kussen mee, en pak vanuit Lyon de trein in plaats van de auto; check vooraf hoe laat de laatste trein terugrijdt.
Festival d'Aix-en-Provence
Het Festival d'Aix-en-Provence is het Franse zomeroperafestival, opgericht in 1948 en vanaf het begin bekend om Mozart, al loopt het repertoire inmiddels van barok tot nieuw geschreven werk. Elk jaar in juli staan er een handvol volledige operaproducties op het programma, met internationale zangers, regisseurs en orkesten, naast concerten, recitals en kamermuziek. Zijn reputatie berust op producties die muzikaal serieus en theatraal gedurfd zijn, en het is een vaste halte voor operaliefhebbers die de Europese zomer volgen.
De kenmerkende locatie is het Théâtre de l'Archevêché, een openluchtpodium op de binnenplaats van het voormalige aartsbisschoppelijk paleis, waar de voorstelling begint als het licht boven de oude stad wegtrekt. Andere avonden spelen zich af in het Grand Théâtre de Provence en in het Jeu de Paume, een achttiende-eeuws theater. Het festival heeft een eigen academie voor jonge zangers, instrumentalisten en componisten, waardoor Aix net zo goed een opleidingsplek als een etalage is.
Tip: Openluchtvoorstellingen beginnen laat en de mistral kan na zonsondergang koud aanvoelen, dus neem een extra laag mee en boek het Archevêché vroeg: die avonden zijn het eerst uitverkocht.
Nuits Sonores
Nuits Sonores is hét referentiefestival voor elektronische muziek in Frankrijk. Het Lyonese collectief Arty Farty riep het in 2003 in het leven, en het neemt de stad een paar dagen in mei over met een programma dat loopt van techno en house tot experimentele elektronica, indie en hiphop, met veel nadruk op artiesten die hun eigen dag samenstellen. Het is onafhankelijk en doordacht gebleven en koppelt de feesten aan European Lab, een forum over cultuur en samenleving dat naast de muziek loopt.
De locaties maken het verschil: dagprogramma's in oude fabriekshallen en op industriële terreinen, nachten in de clubs en bijzondere gebouwen van de stad, en een gratis randprogramma met concerten en openluchtevenementen door heel Lyon. Dat decor geeft het een industriële, ongepolijste glamour, en het trekt een mix van doorgewinterde liefhebbers van elektronische muziek en Lyonnais die de overname gewoon leuk vinden. Voor dj's en producers is het een goede plek om te zien hoe een serieus programma wordt opgebouwd.
Tip: Dag- en nachtevenementen hebben aparte kaarten en de industriële daglocaties zijn het meest gewild, dus plan eerst je dagen; het gratis programma wordt dichter op de datum bekendgemaakt.
Festival international de théâtre de rue d'Aurillac
Een paar dagen in augustus verandert Aurillac, een rustige prefectuurstad in de bergen van de Cantal, in een van de grote Europese ontmoetingsplaatsen voor straattheater. Michel Crespin richtte het festival in 1986 op, en het heeft twee gezichten: een officiële selectie van gezelschappen die het festival uitnodigt en betaalt, en de veel grotere groep passerende gezelschappen die zich inschrijven en spelen waar ze maar een plein, een parkeerplaats of een portiek vinden. Theater, circus, poppenspel, dans, vuur, fanfares en pure provocatie delen er de straat.
De schaal is wat indruk maakt: het hele centrum gaat dicht voor verkeer en op elke hoek speelt van de late ochtend tot ver na middernacht iets, met een publiek dat van voorstelling naar voorstelling trekt en de passerende gezelschappen met de hoed betaalt. Programmeurs van festivals uit heel Europa komen er scouten, waardoor Aurillac net zo goed een marktplaats als een feest is. Het is het natuurlijke podium voor straatartiesten, steltlopers, vuurartiesten en fysieke theatergezelschappen.
Tip: Gezelschappen die willen spelen, melden zich vooraf aan als compagnie de passage; de procedure en de deadline staan op de site van het festival, en overnachten in Aurillac is maanden vooruit volgeboekt.
Voor artiesten en organisatoren
Franse festivals worden geprogrammeerd door hun eigen programmeurs, vaak samen met tourneurs, de boekingsbureaus die de tournees van een act regelen, en de meeste zomerprogramma's liggen in de winter al vast. De klassieke routes naar binnen zijn de ontdekkingsprogramma's, zoals de iNOUïS-selectie van het Printemps de Bourges in april en de Trans Musicales in Rennes in december, gevolgd door de bijpodia van de regionale festivals. Daaronder ligt een enorme laag gemeentelijke zomerfestivals, dorpsfeesten en de Fête de la Musique, die elk jaar lokale acts boeken. Een EuroActs-profiel helpt die boekers om dj's, bands en acts te vinden op stad, categorie en werkgebied.
Voor organisatoren van kleinere festivals, stadsfeesten, dorpsfeesten en zomerfeesten van bedrijven is de praktische vraag hoe je snel goede acts vindt. Op EuroActs staan artiesten en locaties met hun categorie, plaats en werkgebied, en organisatoren nemen rechtstreeks contact op, zonder commissie of tussenpersoon. Zo blijft het budget over voor wat die avond telt: de act, het geluid en het podium.
Veelgestelde vragen
Wat is het grootste festival van Frankrijk?
Dat hangt ervan af wat je meetelt. Onder de muziekfestivals worden Les Vieilles Charrues in Carhaix en Hellfest in Clisson het vaakst genoemd om de omvang van hun publiek en hun terrein, met de Eurockéennes, Rock en Seine en het Festival Interceltique de Lorient daar vlak achter. Voor de podiumkunsten staat het Festival d'Avignon met zijn Off in een eigen categorie. Bij de Fête de la Musique zijn veel meer mensen betrokken, maar als gratis landelijke avond valt die eigenlijk niet te vergelijken.
Wanneer is het festivalseizoen in Frankrijk?
Het muziekseizoen opent met het Printemps de Bourges in april en Nuits Sonores in Lyon in mei, komt met Hellfest in juni goed op gang en piekt in juli en augustus, wanneer de Vieilles Charrues, de Eurockéennes, Jazz à Vienne, Avignon, Aix, Lorient en Aurillac elkaar opvolgen. Rock en Seine sluit eind augustus de zomer af. De Trans Musicales in Rennes in december zijn de uitzondering in de winter.
Welk festival in Frankrijk is het beroemdst?
Internationaal zijn het filmfestival van Cannes in mei en het Festival d'Avignon in juli de twee Franse festivals waar bijna iedereen van heeft gehoord, en de Fête de la Musique op 21 juni is over de hele wereld gekopieerd. In de muziek zijn de Vieilles Charrues, Hellfest en Rock en Seine thuis en over de grens de bekendste namen, terwijl Jazz à Vienne en het Festival d'Aix-en-Provence in hun genre vooropgaan.
Zijn er gratis festivals in Frankrijk?
Ja, heel veel. De Fête de la Musique op 21 juni is overal in het land volledig gratis, en de meeste steden organiseren gratis zomerconcerten op hun pleinen en in hun parken. Verschillende grote festivals hebben ook een gratis kant: het straatprogramma van het Festival Interceltique de Lorient, het middagpodium en de jamsessies van Jazz à Vienne, het randprogramma van Nuits Sonores, en de passerende gezelschappen in Aurillac, waar je in de hoed doet wat je wilt.
Hoe word je als artiest geboekt op een festival in Frankrijk?
De meeste festivals boeken via hun eigen programmeurs en via tourneurs, dus een professionele presentatie telt: een helder profiel, goede livevideo, een eerlijke lijst met eerdere optredens en een realistisch werkgebied. Ontdekkingsprogramma's zoals de iNOUïS van het Printemps de Bourges en de Trans Musicales zijn de klassieke springplank, de Off in Avignon en de passerende gezelschappen in Aurillac spelen die rol voor theater en straatkunst, en de Fête de la Musique staat voor iedereen open. Met een EuroActs-profiel ben je vindbaar voor precies die lokale organisatoren.
Festivals in andere landen
18 landen · 15 talen
De grootste festivals in Italië: 9 die je gezien moet hebben
Ontdek de grootste festivals van Italië, van Sanremo en de Arena di Verona tot Umbria Jazz en Firenze Rocks: wanneer, waar en waarom ze ertoe doen.
9 festivalsLezen →
De bekendste festivals in Portugal: 12 keer de reis waard
Van NOS Alive en Rock in Rio Lisboa tot Boom, Paredes de Coura en São João: de 12 bekendste festivals van Portugal, met waar, wanneer, genre en een tip.
12 festivalsLezen →
De bekendste festivals in Polen: 11 keer de reis waard
Van Open'er en Pol'and'Rock tot Unsound en Jazz Jamboree: de 11 bekendste festivals van Polen, met stad, maand, genre en bij elk een praktische tip.
11 festivalsLezen →
De grootste festivals in Roemenië: 9 die je gezien moet hebben
Ontdek de grootste festivals van Roemenië: UNTOLD, Electric Castle, Neversea, George Enescu Festival en meer, met maanden, genres en tips voor artiesten.
9 festivalsLezen →
De bekendste festivals in Oekraïne: 12 die je moet kennen
Van Atlas Weekend en Leopolis Jazz Fest tot Zaxidfest en GogolFest: de 12 bekendste festivals van Oekraïne, met stad, seizoen, genre en een tip.
12 festivalsLezen →