Τα μεγαλύτερα φεστιβάλ στην Ολλανδία: 9 εκδηλώσεις που αξίζουν το ταξίδι
Τα μεγαλύτερα φεστιβάλ της Ολλανδίας, από το Lowlands και το Pinkpop ως το ADE και το Oerol: πού και πότε γίνονται, τι να περιμένετε και μια συμβουλή.

Η Ελλάδα γιορτάζει στο ύπαιθρο. Από τον Ιούνιο ως τον Σεπτέμβριο τα αρχαία θέατρα, οι πλατείες και οι παραλίες γεμίζουν τραγωδία, ροκ, χορό, τζαζ και ηλεκτρονική μουσική, ενώ οι μήνες του χειμώνα και της άνοιξης ανήκουν στις καρναβαλικές παρελάσεις και στην ορθόδοξη Μεγάλη Εβδομάδα. Ο οδηγός αυτός παρουσιάζει τα δώδεκα γνωστότερα φεστιβάλ της Ελλάδας: πού και πότε γίνονται, τι να περιμένετε και μια πρακτική συμβουλή για το καθένα.
Λίγες χώρες έχουν παλαιότερες φεστιβαλικές διευθύνσεις από την Ελλάδα. Στη δεκαετία του 1950 τα αρχαία θέατρα της Επιδαύρου και των Φιλίππων ξαναμπήκαν στη χρήση, και τα καλοκαιρινά βράδια και τα δύο γεμίζουν ακόμη για τραγωδίες και κωμωδίες γραμμένες πριν από δυόμισι χιλιάδες χρόνια περίπου. Οι παραστάσεις αρχίζουν μετά τη δύση, όταν η πέτρα έχει κρυώσει, και η ακουστική ενός ανοιχτού θεάτρου κάνει τη δουλειά που αλλού την κάνει το ηχοσύστημα. Γύρω από αυτόν τον πυρήνα η χώρα έχτισε μια σεζόν που σήμερα καλύπτει κάθε είδος.
Η σύγχρονη φεστιβαλική σκηνή είναι νεότερη. Το Rockwave φέρνει διεθνές ροκ και μέταλ στην Αττική από το 1996 και έχει βρει στέγη σε ένα πάρκο βόρεια της Αθήνας· το Release Athens σημαδεύει το καλοκαίρι της πρωτεύουσας από το 2016· και στη Θεσσαλονίκη το Reworks είναι από το 2005 το σημείο αναφοράς για την ηλεκτρονική μουσική. Δίπλα τους στέκουν φεστιβάλ κινηματογράφου, χορού και τζαζ, πολλά από τα οποία τρέχουν δήμοι, δημοτικά θέατρα και πολιτιστικοί οργανισμοί αντί για επαγγελματίες διοργανωτές συναυλιών, κάτι που καθορίζει και τα προγράμματα και το κοινό τους.
Το άλλο μισό του ημερολογίου δεν έχει καμία σχέση με βραχιολάκια. Οι Απόκριες, οι εβδομάδες πριν από τη Σαρακοστή, φέρνουν τις καρναβαλικές παρελάσεις της Πάτρας και της Ξάνθης· η Μεγάλη Εβδομάδα γεμίζει την Κέρκυρα με φιλαρμονικές και σπασμένα πήλινα· και από τον Ιούνιο και μετά τα χωριά στήνουν το πανηγύρι τους στη γιορτή της τοπικής εκκλησίας, με τα περισσότερα να πέφτουν στις 15 Αυγούστου. Για τον επισκέπτη οι κανόνες είναι απλοί: προγραμματίστε βραδιές και όχι απογεύματα, κλείστε νωρίς ακτοπλοϊκά και δωμάτια, και περιμένετε η μουσική να ξεκινήσει αργά.
Το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου συνοδεύει το ελληνικό καλοκαίρι από το 1955 και αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της πολιτιστικής χρονιάς της χώρας. Το πρόγραμμά του απλώνεται από την αρχαία τραγωδία και κωμωδία ως το σύγχρονο θέατρο, τον χορό, τις συναυλίες κλασικής και άλλης μουσικής, με ελληνικούς θιάσους και σκηνοθέτες δίπλα σε διεθνείς, και κρατάει περίπου τρεις μήνες. Για μεγάλο μέρος του αθηναϊκού κοινού το καλοκαίρι μετριέται σε βραδιές του φεστιβάλ, και οι παραστάσεις των ελληνικών κλασικών σχολιάζονται με την ίδια προσοχή που θα είχε οποιαδήποτε πρεμιέρα.
Η γνωστότερη σκηνή του είναι το αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου στην Αργολίδα, στην Πελοπόννησο, φημισμένο για μια ακουστική που μεταφέρει τη φωνή από την ορχήστρα ως την τελευταία σειρά χωρίς μικρόφωνο. Στην Αθήνα το φεστιβάλ δουλεύει σε αρκετούς χώρους, ανάμεσά τους οι βιομηχανικές αίθουσες του συγκροτήματος Πειραιώς 260, ενώ για δεκαετίες το κέντρο βάρους του μέσα στην πόλη ήταν το ρωμαϊκό Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, στην πλαγιά κάτω από την Ακρόπολη.
Συμβουλή: Το θέατρο της Επιδαύρου απέχει πολύ από οποιονδήποτε σταθμό, οπότε κανονίστε τη μετακίνηση από την Αθήνα ή το Ναύπλιο μαζί με το εισιτήριο, και πάρτε μαζί σας ένα μαξιλάρι: τα εδώλια είναι αρχαία πέτρα.
Το Release Athens ξεκίνησε το 2016 και έχει γίνει η καλοκαιρινή μουσική σειρά της πρωτεύουσας. Δεν είναι ένα συνεχόμενο σαββατοκύριακο αλλά μια σειρά από ξεχωριστές συναυλιακές ημέρες μοιρασμένες στον Ιούνιο και στον Ιούλιο, καθεμιά με το δικό της κεντρικό όνομα και το δικό της κοινό: μια βραδιά μέταλ, μια βραδιά ίντι, μια βραδιά ηλεκτρονικής μουσικής, ένα ιστορικό συγκρότημα που μισή πόλη περίμενε χρόνια να δει. Αυτή ακριβώς η μορφή είναι ο λόγος που καλύπτει τόσο μεγάλο φάσμα χωρίς ποτέ να μοιάζει με συμβιβασμό.
Σχεδόν όλες οι βραδιές γίνονται στην Πλατεία Νερού, έναν ανοιχτό χώρο στην παραλιακή ζώνη του Φαλήρου νότια του κέντρου, με τη θάλασσα μπροστά και πρόσβαση με τραμ. Δεν υπάρχει κάμπινγκ ούτε χωριό φεστιβάλ: ο κόσμος φτάνει αργά το απόγευμα, ο ήλιος δύει πίσω από τη σκηνή και μετά το πλήθος σκορπίζει μέσα στην πόλη. Ελληνικά σχήματα ανοίγουν τις περισσότερες βραδιές πριν από το διεθνές όνομα.
Συμβουλή: Κάθε ημερομηνία πωλείται χωριστά, οπότε δείτε ποια μέρα ταιριάζει στα γούστα σας πριν αγοράσετε, και πάρτε το τραμ ως το Δέλτα Φαλήρου περπατώντας την τελευταία απόσταση: το παρκάρισμα κοντά στον χώρο είναι δύσκολο όταν παίζει μεγάλο όνομα.
Το Rockwave είναι ο βετεράνος των ελληνικών μουσικών φεστιβάλ. Ξεκίνησε το 1996, τα πρώτα χρόνια μετακινήθηκε ανάμεσα σε παραλίες, λιμάνια και γήπεδα και έκτοτε είναι το σημείο αναφοράς της χώρας για το ροκ και το μέταλ, κλείνοντας τα μεγάλα περιοδεύοντα ονόματα και των δύο ειδών, αλλά και εναλλακτικά και ποπ σχήματα. Για μια ολόκληρη γενιά Ελλήνων θεατών ήταν το πρώτο μέρος όπου είδαν διεθνές συγκρότημα, και οι επέτειοί του σχολιάζονται στον Τύπο σαν επέτειοι θεσμού.
Από το 2004 στέκι του είναι το Terra Vibe Park στη Μαλακάσα, ένας πευκόφυτος χώρος στους λόφους βόρεια της Αθήνας, με μια μεγάλη κεντρική σκηνή και μια μικρότερη δίπλα της. Οι μέρες είναι μεγάλες και ζεστές, το πρόγραμμα ξεκινά συνήθως το απόγευμα και το κεντρικό όνομα ανεβαίνει πολύ αφού έχει σκοτεινιάσει. Το κοινό είναι μείγμα Αθηναίων που ανεβαίνουν για τη βραδιά και θεατών που έρχονται από όλη τη χώρα.
Συμβουλή: Ο χώρος είναι αρκετά έξω από την πόλη, οπότε ελέγξτε τα πούλμαν του φεστιβάλ από το κέντρο της Αθήνας πριν κανονίσετε τα υπόλοιπα, και πάρτε καπέλο και νερό για τα απογευματινά σετ.
Το Reworks είναι από το 2005 το μέτρο σύγκρισης για την ηλεκτρονική μουσική στην Ελλάδα. Γίνεται κάθε Σεπτέμβριο στη Θεσσαλονίκη, κρατάει αρκετές ημέρες και συνδυάζει βραδιές club με ζωντανές ηλεκτρονικές εμφανίσεις, οπτικοακουστικά πρότζεκτ και συζήτηση, κλείνοντας διεθνείς DJ και παραγωγούς δίπλα σε Έλληνες καλλιτέχνες. Η φήμη του στηρίζεται στην επιμέλεια και όχι στο μέγεθος: στο φεστιβάλ αποδίδεται μεγάλο μέρος του τρόπου με τον οποίο εξελίχθηκε η κουλτούρα των clubs στη βόρεια Ελλάδα, και το κοινό του ακολουθεί το πρόγραμμα και όχι τον τίτλο της αφίσας.
Δεν στήνεται σε ένα λιβάδι αλλά μέσα στην πόλη, σε χώρους του κέντρου και κοντά στο λιμάνι, ανάμεσά τους τα ανακαινισμένα κτίρια των παλιών Σφαγείων της Θεσσαλονίκης. Ένα ξεχωριστό σκέλος, το Reworks Agora, φέρνει ομιλίες και συζητήσεις για το μέλλον της κουλτούρας των clubs σε άλλη στιγμή της χρονιάς. Ο Σεπτέμβριος στη Θεσσαλονίκη είναι ακόμη ζεστός, και το φεστιβάλ κυλά φυσικά μέσα στη ζωή των μπαρ του κέντρου.
Συμβουλή: Οι βραδιές τραβάνε πολύ αργά και οι χώροι βρίσκονται σε απόσταση περπατήματος μεταξύ τους, οπότε μείνετε στο κέντρο και αφήστε το απόγευμα για ξεκούραση αντί για περιήγηση.
Ιδρυμένο το 1960, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης είναι η σημαντικότερη κινηματογραφική διοργάνωση της Ελλάδας και μία από τις παλαιότερες της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Κάθε Νοέμβριο γεμίζει την πόλη με ταινίες του διεθνούς διαγωνιστικού, ελληνικές πρεμιέρες, αναδρομικά αφιερώματα, τιμητικές προβολές και masterclass, με σταθερή έμφαση στην πρώτη και τη δεύτερη ταινία σκηνοθετών που ξεκινούν την πορεία τους. Η ατμόσφαιρα είναι περίφημα ανεπιτήδευτη: σκηνοθέτες, κριτικοί και θεατές καταλήγουν μετά στα ίδια μπαρ.
Έδρα του είναι το Ολύμπιον, ο διατηρητέος κινηματογράφος στην πλατεία Αριστοτέλους, μαζί με τις μετασκευασμένες αποθήκες στην προκυμαία του λιμανιού, που δίνουν στο φεστιβάλ ένα δεύτερο κέντρο λίγα βήματα από την παραλία. Ο ίδιος οργανισμός διοργανώνει κάθε Μάρτιο το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, οπότε η πόλη έχει δύο κινηματογραφικές εβδομάδες τον χρόνο, στα αντίθετα άκρα του ημερολογίου.
Συμβουλή: Οι προβολές τρέχουν από το μεσημέρι ως αργά το βράδυ σε δύο συστάδες χώρων· αν σκοπεύετε να δείτε αρκετές ταινίες σκεφτείτε το πάσο, και κλείστε έγκαιρα τις βραδινές πρεμιέρες.
Το αρχαίο δράμα επέστρεψε στο θέατρο των Φιλίππων το 1957, και το φεστιβάλ που γεννήθηκε από εκείνη τη βραδιά είναι από τα παλαιότερα της Ελλάδας. Προγραμματίζεται σήμερα από το δημοτικό περιφερειακό θέατρο της Καβάλας και απλώνεται σε όλο το καλοκαίρι με τραγωδία και κωμωδία, σύγχρονο θέατρο, συναυλίες, χορό και παραστάσεις φτιαγμένες για τον ίδιο τον χώρο, στα ελληνικά και κατά περίσταση σε άλλες γλώσσες με υπέρτιτλους. Είναι φεστιβάλ μιας περιοχής και όχι μιας πρωτεύουσας, και το τοπικό κοινό το θεωρεί δικό του.
Το ίδιο το θέατρο βρίσκεται μέσα στον αρχαιολογικό χώρο των Φιλίππων, κοντά στο χωριό Κρηνίδες, λίγη ώρα με το αυτοκίνητο από την Καβάλα προς την ενδοχώρα. Η πόλη ιδρύθηκε τον τέταρτο αιώνα π.Χ. και ο χώρος βρίσκεται από το 2016 στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, οπότε το διάλειμμα περνάει ανάμεσα σε ρωμαϊκά ερείπια και παλαιοχριστιανικές βασιλικές. Οι παραστάσεις αρχίζουν το βράδυ, όταν έχει πέσει η ζέστη του μακεδονικού κάμπου.
Συμβουλή: Μετά την παράσταση δεν υπάρχουν σχεδόν καθόλου μέσα μεταφοράς από τον χώρο, οπότε κανονίστε αυτοκίνητο ή ταξί από την Καβάλα, και φτάστε αρκετά νωρίς ώστε να περπατήσετε τα ερείπια στο χαμηλό απογευματινό φως.
Από το 1995 η Καλαμάτα είναι η διεύθυνση του σύγχρονου χορού στην Ελλάδα. Για δέκα ημέρες τον Ιούλιο η πόλη της νότιας Πελοποννήσου φιλοξενεί διεθνείς ομάδες και χορογράφους δίπλα σε Έλληνες δημιουργούς, με πρεμιέρες, σόλο, μεγάλα έργα για σύνολα και δουλειές που σπάνια θα έβλεπε κανείς αλλού στη χώρα. Γύρω από τις παραστάσεις τρέχουν εργαστήρια, συζητήσεις και ανοιχτά μαθήματα, και γι' αυτό τόσοι Έλληνες χορευτές και σπουδαστές οργανώνουν το καλοκαίρι τους γύρω από αυτό.
Το φεστιβάλ είναι χτισμένο μέσα στην πόλη και όχι δίπλα της: οι παραστάσεις γίνονται στο ειδικά φτιαγμένο κέντρο χορού, στο πάρκο του παλιού σιδηροδρομικού σταθμού, στο κάστρο και σε πλατείες και υπαίθριους χώρους της Καλαμάτας, και σε κάποιες από αυτές η είσοδος είναι ελεύθερη. Η θάλασσα απέχει δέκα λεπτά, οπότε μια μέρα φεστιβάλ μπορεί να ξεκινήσει στην παραλία και να τελειώσει με πρεμιέρα.
Συμβουλή: Δείτε στο πρόγραμμα ποιες παραστάσεις είναι υπαίθριες και με ελεύθερη είσοδο πριν αγοράσετε εισιτήρια για όλα, και κλείστε νωρίς δωμάτιο: ο Ιούλιος είναι αιχμή στα παράλια της Μεσσηνίας.
Η Μεγάλη Εβδομάδα στην Κέρκυρα είναι από τους πιο εντυπωσιακούς πασχαλινούς εορτασμούς της Ελλάδας και το μεγάλο ετήσιο γεγονός του νησιού. Ο ήχος της είναι χάλκινος: οι φιλαρμονικές εταιρείες του νησιού, παράδοση που φτάνει ως τον 19ο αιώνα, παίζουν όλη την εβδομάδα, με τα πένθιμα εμβατήρια της Μεγάλης Παρασκευής καθώς οι επιτάφιοι περνούν μέσα από την παλιά πόλη. Επισκέπτες έρχονται από την ηπειρωτική Ελλάδα και από το εξωτερικό για μια εβδομάδα όπου ολόκληρη η πόλη είναι στον δρόμο, από το πρωί ως πολύ αφού έχει σκοτεινιάσει.
Η στιγμή που περιμένουν όλοι είναι η Πρώτη Ανάσταση το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου, όταν μεγάλα πήλινα δοχεία γεμάτα νερό πέφτουν από τα μπαλκόνια της παλιάς πόλης και γίνονται κομμάτια στο πλακόστρωτο, έθιμο που συνήθως αποδίδεται στα χρόνια της Ενετοκρατίας. Γίνεται κατά τις έντεκα, με τις μπάντες να παίζουν και τον κόσμο στριμωγμένο στη Σπιανάδα και στα γύρω σοκάκια· ο εορτασμός συνεχίζεται εκείνο το βράδυ και όλη την Κυριακή του Πάσχα.
Συμβουλή: Να είστε στη Σπιανάδα αρκετά πριν από τις έντεκα το Μεγάλο Σάββατο, κρατηθείτε μακριά από τα μπαλκόνια και φορέστε παπούτσια που δεν σας πειράζει να γρατζουνιστούν: ο δρόμος μετά είναι στρωμένος με σπασμένα πήλινα.
Το Matala Beach Festival ξεκίνησε το 2011 ως φόρος τιμής στους χίπις που έζησαν στις σπηλιές του βράχου αυτού του χωριού στη νότια ακτή της Κρήτης τις δεκαετίες του 1960 και του 1970. Έχει εξελιχθεί σε ένα υπαίθριο φεστιβάλ ζωντανής μουσικής με ελεύθερη είσοδο που απλώνεται σε αρκετές ημέρες, με ελληνικά και διεθνή σχήματα, τέχνη και εργαστήρια πάνω και γύρω από την παραλία. Το κοινό είναι εξίσου ανάμεικτο με το πρόγραμμα: οικογένειες από τα γύρω χωριά, Κρητικοί θαμώνες, ταξιδιώτες και αρκετοί παλιοί που επιστρέφουν.
Το σκηνικό κάνει τη μισή δουλειά. Η σκηνή στήνεται στην άμμο ενός μικρού κόλπου που κλείνει ένας αμμολιθικός βράχος γεμάτος λαξευτές σπηλιές, αρχαιολογικός χώρος από μόνος του, και οι συναυλίες τραβάνε ως τη νύχτα με τη θάλασσα λίγα μέτρα πιο πέρα. Το ίδιο το χωριό είναι μικροσκοπικό, ένας δρόμος με ταβέρνες και δωμάτια, και καταλαμβάνεται ολόκληρο για όσο κρατάει το φεστιβάλ.
Συμβουλή: Η είσοδος είναι ελεύθερη, τα κρεβάτια όχι: κλείστε έγκαιρα δωμάτιο στα Μάταλα, στα Πιτσίδια ή στον Καλαμάκι, ή προγραμματίστε την επιστροφή πάνω από τα βουνά προς το Ηράκλειο, εβδομήντα περίπου χιλιόμετρα μακριά.
Το Sani Festival ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ως φεστιβάλ τζαζ στη χερσόνησο της Κασσάνδρας στη Χαλκιδική και κράτησε την τζαζ στον πυρήνα του, ανοίγοντας παράλληλα σε ποπ, ροκ, κλασική μουσική και στα μεγάλα ονόματα του ελληνικού τραγουδιού. Οι συναυλίες απλώνονται σε αρκετές εβδομάδες του καλοκαιριού αντί να στριμώχνονται σε ένα σαββατοκύριακο, κάτι που δίνει σε κάθε βραδιά τον χαρακτήρα γεγονότος και όχι θέσης σε ένα πρόγραμμα. Έχει γίνει ένα από τα σταθερά καλοκαιρινά ραντεβού του βορρά.
Η κεντρική σκηνή βρίσκεται στον λόφο της Σάνης, ένα χαμηλό ύψωμα δίπλα σε βυζαντινό πύργο, με το Αιγαίο από κάτω και το ηλιοβασίλεμα πίσω από τους μουσικούς. Το κοινό είναι μείγμα παραθεριστών από τα γύρω θέρετρα και τις παραλίες και ανθρώπων που κατεβαίνουν από τη Θεσσαλονίκη για τη βραδιά, και το πρόγραμμα είναι επίτηδες αρκετά ανοιχτό ώστε να χωρά και τους δύο.
Συμβουλή: Οι συναυλίες αρχίζουν μετά τη δύση και ο λόφος είναι ανοιχτός στο θαλασσινό αεράκι, οπότε πάρτε κάτι ζεστό για αργότερα, και φτάστε νωρίς για τη θέα στον κόλπο πριν χαμηλώσουν τα φώτα.
Τα μεγάλα ελληνικά φεστιβάλ στήνονται από λίγους διοργανωτές και από τους καλλιτεχνικούς διευθυντές των ίδιων των φεστιβάλ, που κλειδώνουν τα διεθνή ονόματα μέσα στον χειμώνα και συμπληρώνουν τις ελληνικές θέσεις την άνοιξη. Για τα περισσότερα σχήματα ο δρόμος περνά από αλλού: οι δημοτικοί πολιτιστικοί οργανισμοί και τα περιφερειακά θέατρα τρέχουν καλοκαιρινά προγράμματα σχεδόν σε κάθε πόλη, τα ξενοδοχεία και τα θέρετρα κλείνουν ζωντανή μουσική από τον Ιούνιο ως τον Σεπτέμβριο, και οι τοπικοί σύλλογοι διοργανώνουν τα πανηγύρια, τις αποκριάτικες βραδιές και τις γιορτές της πόλης. Αυτοί οι άνθρωποι δουλεύουν τοπικά και ψάχνουν στο διαδίκτυο, και ένα προφίλ στο EuroActs με βίντεο, κατηγορία, πόλη και περιοχή δράσης είναι αυτό που βρίσκουν.
Για τους διοργανωτές γιορτών της πόλης, δημοτικών καλοκαιρινών προγραμμάτων, εκδηλώσεων στην παραλία και αποκριάτικων βραδιών, το ερώτημα είναι συνήθως πώς θα βρουν γρήγορα ένα αξιόπιστο σχήμα χωρίς μακριά αλυσίδα μεσαζόντων. Στο EuroActs οι καλλιτέχνες και οι χώροι από δεκαοκτώ χώρες καταχωρίζονται με την κατηγορία, την τοποθεσία και την περιοχή δράσης τους, και οι διοργανωτές επικοινωνούν απευθείας μαζί τους, χωρίς προμήθεια και χωρίς κανέναν ενδιάμεσο. Ο προϋπολογισμός μένει εκεί που ανήκει: πάνω στη σκηνή.
Εξαρτάται από το τι μετράμε. Το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου είναι ο μεγαλύτερος πολιτιστικός θεσμός: προγραμματίζει δεκάδες παραγωγές μέσα σε τρεις μήνες, στην Επίδαυρο και σε μια σειρά από σκηνές της Αθήνας. Ανάμεσα στα μουσικά φεστιβάλ, το Release Athens και το Rockwave έχουν τις μεγαλύτερες σκηνές και τα γνωστότερα διεθνή ονόματα. Το Καρναβάλι της Πάτρας καταλαμβάνει ολόκληρη πόλη για εβδομάδες, αλλά οι γιορτές του δρόμου δεν έχουν εισιτήριο και κανείς δεν τις μετράει, οπότε άμεση σύγκριση δεν γίνεται.
Η κύρια σεζόν κρατάει από τον Ιούνιο ως τον Σεπτέμβριο. Ο Ιούνιος και ο Ιούλιος φέρνουν το Rockwave και το Release Athens, ο Ιούλιος το φεστιβάλ χορού της Καλαμάτας και την αρχή των Φιλίππων και της Σάνης, ο Αύγουστος το αρχαίο δράμα στην Επίδαυρο και στους Φιλίππους και τα πανηγύρια των χωριών, και ο Σεπτέμβριος το Reworks στη Θεσσαλονίκη. Το φθινόπωρο και ο χειμώνας ανήκουν στα Δημήτρια της Θεσσαλονίκης τον Οκτώβριο και στο φεστιβάλ κινηματογράφου τον Νοέμβριο, ενώ οι Απόκριες γεμίζουν τις εβδομάδες πριν από τη Σαρακοστή.
Ναι, και αρκετά από τα πιο γνωστά δεν κοστίζουν τίποτα. Το Matala Beach Festival στην Κρήτη έχει ελεύθερη είσοδο, και το Athens Technopolis Jazz Festival γίνεται χωρίς εισιτήριο στο παλιό εργοστάσιο φωταερίου στο Γκάζι από το 2001. Οι καρναβαλικές παρελάσεις στην Πάτρα και στην Ξάνθη και οι πασχαλινοί εορτασμοί στην Κέρκυρα είναι ανοιχτοί σε όλους, όπως και κάθε πανηγύρι χωριού, όπου τη μουσική και τον χορό τα πληρώνει η ίδια η κοινότητα.
Το Reworks στη Θεσσαλονίκη είναι το σημείο αναφοράς: φεστιβάλ ηλεκτρονικής μουσικής από το 2005, κάθε Σεπτέμβριο σε χώρους της πόλης, με ξεχωριστό σκέλος ομιλιών για την κουλτούρα των clubs. Στην Αθήνα το Plisskën προγραμματίζει ηλεκτρονικά, ίντι και πειραματικά σχήματα, και το Release Athens δίνει αρκετές από τις ημερομηνίες του σε ηλεκτρονικά κεντρικά ονόματα. Έξω από το φεστιβαλικό ημερολόγιο, μεγάλο μέρος της σκηνής ζει σε υπαίθριους χώρους γύρω από την Αθήνα και σε καλοκαιρινές βραδιές club στα νησιά.
Τα μεγάλα φεστιβάλ τα κλείνουν διοργανωτές και εσωτερικοί booker που ψάχνουν σχήματα με διαδρομή: καλό ζωντανό βίντεο, ξεκάθαρη περιοχή δράσης και ρεαλιστική αμοιβή. Για τα περισσότερα σχήματα οι πρώτες πραγματικές σκηνές είναι τα δημοτικά καλοκαιρινά προγράμματα, οι γιορτές πόλεων και χωριών, οι εκδηλώσεις ξενοδοχείων και θερέτρων και οι αποκριάτικες βραδιές, και αυτά τα κλείνουν δήμοι, πολιτιστικοί σύλλογοι και χώροι που ψάχνουν στο διαδίκτυο. Ένα προφίλ στο EuroActs στα ελληνικά και σε άλλες δεκατέσσερις γλώσσες κάνει ένα σχήμα ορατό ακριβώς σε αυτούς τους ανθρώπους.
18 χώρες · 15 γλώσσες
Τα μεγαλύτερα φεστιβάλ της Ολλανδίας, από το Lowlands και το Pinkpop ως το ADE και το Oerol: πού και πότε γίνονται, τι να περιμένετε και μια συμβουλή.
Τα μεγαλύτερα φεστιβάλ του Βελγίου, από το Tomorrowland και το Rock Werchter ως το Pukkelpop και τα Gentse Feesten: πού, πότε και πώς κλείνουν καλλιτέχνες.
Από το Glastonbury και το Edinburgh Fringe ως το Creamfields και τα Proms: τα 10 γνωστότερα φεστιβάλ της Βρετανίας, με πού, πότε, είδος και συμβουλή.
Τα μεγαλύτερα φεστιβάλ της Ιρλανδίας, από το Electric Picnic ως το Cork Jazz Festival: πού γίνονται, πότε και πώς μπορούν να παίξουν οι καλλιτέχνες.
Τα μεγαλύτερα φεστιβάλ της Γερμανίας, από το Rock am Ring και το Wacken ως το Oktoberfest και το Μπαϊρόιτ: πόλη, μήνας, είδος και πρακτικές συμβουλές.
Από την Αβινιόν και τα Vieilles Charrues ως το Hellfest και το Jazz à Vienne: τα 11 γνωστότερα φεστιβάλ της Γαλλίας, με πού, πότε, είδος και συμβουλή.